16 دسامبر 2024 - دو مطالعه مستقل از دانشگاه جنوب دانمارک (SDU) نشان می دهد که بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 که با داروی Ozempic تحت درمان قرار می گیرند، در معرض افزایش خطر آسیب به عصب بینایی چشم هستند که می تواند منجر به آسیب شدید و از دست دادن دائمی بینایی شود، هر دو مطالعه بر اساس ثبت های دانمارکی و بزرگترین مجموعه داده ها در جهان انجام شده اند.

در دو مطالعه ی جداگانه، پرفسور Jakob Grauslund، استاد چشم پزشکی، و پرفسور Anton Pottegård، استاد داروسازی، از دو روش مختلف برای بررسی تمام افراد دانمارکی تحت درمان با داروی اوزمپیک استفاده نمودند.

هر دو مطالعه ی جدید مبتنی بر رجیستری در دانشگاه جنوب دانمارک نگرانی هایی را تایید می‌کنند که اوایل امسال در یک مطالعه ی کوچکتر آمریکایی مطرح شد. در مطالعه آمریکایی، مشاهده شد که اوزمپیک خطر ابتلا به بیماری نادرNAION (نوروپاتی ایسکمیک قدامی غیر شریانی بینایی) را بیش از دو برابر افزایش می دهد که باعث آسیب به عصب بینایی چشم می شود.

پرفسورJakob Grauslund  و همکارانش فرضیه ی مطالعه آمریکایی را در دانمارک با بررسی 106454 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 که از داروی Ozempic استفاده می کردند، تایید نمودند.

دکتر Grauslund، گفت: ما داده های همه 424152 دانمارکی مبتلا به دیابت نوع 2 را بررسی کرده و دریافتیم که Ozempic خطر ابتلا بهNAION را بیش از دو برابر افزایش می دهد. NAION آسیب به عصب بینایی چشم است که در اثر توقف ناگهانی جریان خون به عصب بینایی ایجاد می شود. این وضعیتی است که می تواند منجر به از دست دادن شدید و دائمی بینایی شود.

او توضیح داد: از زمانی که Ozempic در سال 2018 وارد بازار شد، تعداد موارد NAION در دانمارک افزایش یافته است. در حالی که پیش از این سالانه بین 60 تا 70 مورد NAION را مشاهده می کردیم، اکنون 150 مورد را در سال ثبت می کنیم. علاوه بر این، ما متوجه شدیم که بیمارانی که به دلیلNAION  به بیمارستان مراجعه می کنند، بیشتر بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 هستند.

در مطالعه ی پرفسور Grauslund، محققان بیماران را به دو گروه تقسیم کردند: کسانی که تحت درمان با Ozempic قرار گرفتند و کسانی که درمان دیگری را دریافت کردند. در آنالیزهای آماری، سن، جنسیت، قند خون و طیف وسیعی از شرایط دیگر نیز در نظر گرفته شد.

یافته های مشابه با روشی متفاوت

دکتر آنتون پوتگارد و گروه تحقیقاتی او که متخصص در استفاده از دارو هستند، نمونه کوچکتر، اما خاص تر از گروه بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 را از نزدیک بررسی کردند. آنها مصرف کنندگان جدید اوزمپیک را با مصرف کنندگان داروی دیگری که در درمان دیابت استفاده می شود و در همان مرحله بیماری هستند، مقایسه کرده اند. این یک مقایسه بسیار یکنواخت و مستقیم را تضمین می کند و آنها این کار را هم در دانمارک و هم در نروژ انجام دادند.

دکتر آنتون پوتگارد، استاد داروسازی در دپارتمان بهداشت عمومی توضیح داد: با همکاری مؤسسه بهداشت عمومی نروژ، ما تمام بیماران دیابتی دانمارکی و نروژی را که درمان با Ozempic را شروع کرده بودند، بررسی کردیم و آنها را با افرادی که درمان را با داروی دیگری شروع کرده‌ بودند مقایسه نمودیم. ما نیز همانند پرفسور Grauslund متوجه شدیم که اگر اوزمپیک مصرف کنید، خطر ابتلا به  NAIONبرای شما دو برابر می‌شود.

خطر دو برابری

همانند مطالعه آمریکایی، هر دو مطالعه از دانشگاه جنوب دانمارک نشان می‌دهند که اوزمپیک خطر ابتلا به NAION را افزایش می‌دهد و این امر در مورد همه مبتلایان به دیابت نوع 2 و نه فقط برای بیمارانی که در حال حاضر شدیدا بیمار هستند، صدق می‌کند.

پرفسورGrauslund ، گفت: خوشبختانه طبق مطالعه ما تعداد افراد مبتلا کمتر از آن چیزی است که در مطالعه آمریکایی یافت شد، اما تعداد موارد NAION در بین افرادی که Ozempic دریافت می کنند، هنوز دو برابر است.

تعداد بیشتر موارد در مطالعه آمریکایی ممکن است به دلیل تمرکز بر گروه محدودی از بیماران باشد و به این دلیل که داده‌های آمریکایی تعدادی محدودیت دارند که در ثبت سلامت اسکاندیناوی قابل اعمال نیستند.

پرفسور پوتگارد، توضیح داد: مطالعه آمریکایی فرضیه‌ای را در مورد ارتباط احتمالی ارائه کرد، بنابراین بررسی اینکه آیا می‌توان آن را در مطالعات بعدی با داده ها بزرگتر تأیید کرد یا خیر - منابع داده‌ای مانند منابعی که در منطقه شمال اروپا به آنها دسترسی داریم- مهم بود.اینها رجیسترهایی هستند که ما اکنون برای تأیید این شُبهه استفاده کرده ایم.

این عارضه می تواند منجر به تغییر در درمان شود

دیابت بدون درمان می تواند منجر به تغییرات و عوارض دیگری در چشم شود. اگرچه شدت این شرایط کمتر از آسیب ناشی از NAION به عصب بینایی است، اما بسیار شایع تر هستند. بنابراین، هدف پرفسورJakob Grauslund  و پرفسور Anton Pottegård این نیست که به بیماران دیابتی توصیه کنند که درمان خود را متوقف کنند.

پرفسورپوتگارد توضیح داد: این یک عارضه جانبی جدی اما بسیار نادر است. اغلب، ما فقط پس از چند سال عرضه ی یک داروی جدید در بازار، مانند مورد اوزمپیک، در مورد این نوع عوارض مطلع می شویم. باید تاکید کرد که این عارضه نه جدی‌تر و نه شایع‌تر از عوارض نادر داروهای دیگری است که به استفاده از آنها ادامه می دهیم. این فقط یک تکه جدید از پازل درک نحوه عملکرد این دارو است.

پرفسور Grauslund، افزود: ما امیدواریم که این نتایج بتواند توسط پزشکان و بیماران برای بحث در مورد جوانب مثبت و منفی درمان با Ozempic مورد توجه قرار گیرد.

پرفسور Kurt Højlund استاد دیابت در SDU و بیمارستان دانشگاه Odense و یکی از نویسندگان یکی از این دو مطالعه، گفت: من هر روز بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 را ویزیت می کنم و مسئولیت انتخاب بهترین درمان برای آنها را بر عهده دارم. درمان دیابت نوع 2 بسیار مهم است، اما باید بررسی کرد که آیا افزایش اندک خطر از دست دادن شدید بینایی با استفاده از اوزمپیک به این معنی است که باید یکی از داروهای جدید را که در برابر بیماری های کلیوی و قلبی عروقی از شما محافظت می کند، را قطع کنید. این مطابق با دستورالعمل های جدیدی است که در 25 نوامبر اجرایی شد. ما هنوز نمی‌توانیم با قطعیت بیمارانی را که در معرض خطر خاص هستند، شناسایی کنیم. با این حال، در صورت مشاهده NAION در یک چشم، درمان با Ozempic باید متوقف شود. اکثریت قریب به اتفاق بیماران می توانند به درمان با اوزمپیک با اطمینان ادامه دهند، زیرا خطر مطلق آن بسیار کم است، اما برخی از افراد ممکن است پس از مشورت با پزشک خود، درمان جایگزین را ترجیح دهند.

مقامات دانمارکی و بین المللی از این یافته ها مطلع شده اند. NAION، به عنوان یک عارضه جانبی بالقوه سماگلوتید، ماده فعال اوزمپیک، در شش ماه گذشته مورد توجه مقامات قرار گرفته است. یافته های جدید در نظارت های جاری آنها گنجانده خواهد شد.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20241216/Danish-studies-find-increased-risk-of-optic-nerve-damage-with-diabetes-medicine-Two-Independen.aspx